Tử Củ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử thời Xuân Thu: "Tử Củ" là tên gọi của một công tử nước Tề, con trai của Tề Hy Công và là anh trai của Tề Hoàn Công (tức công tử Tiểu Bạch). Ông là một nhân vật chính trị có số phận bi thảm trong cuộc tranh giành ngôi vị nước Tề.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Sau khi Công tôn Vô Tri cướp ngôi, công tử Tử Củ phải chạy sang nước Lỗ lánh nạn.
- Cuộc tranh giành quyền lực giữa Tử Củ và Tiểu Bạch đã dẫn đến kết cục đẫm máu.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Số phận của Tử Củ": thường được dùng như một điển tích, ám chỉ số phận bi thảm của một người thất thế trong cuộc tranh quyền đoạt vị, bị người thân hoặc đối thủ hãm hại.
- Anh ta cuối cùng cũng rơi vào số phận của Tử Củ, bị chính đồng minh cũ phản bội.
Biến thể và từ gần giống
- Công tử Củ: Cách gọi đầy đủ và trang trọng hơn, nhấn mạnh thân phận quý tộc (công tử) của nhân vật.
- Cơ Củ: Một cách gọi khác, sử dụng họ (Cơ) của vương tộc nước Tề kết hợp với tên.
Từ đồng nghĩa
- Kẻ thất thế: người bị mất thế lực, sa cơ.
- Nạn nhân của chính trị: người bị hại trong các cuộc tranh giành quyền lực.
Thành ngữ liên quan
- "Cảnh Tử Củ": cảnh ngộ éo le, bị hại bởi người thân hoặc đồng minh trong khi tranh giành quyền lực.
- Hai anh em tranh giành tài sản, kết cục người anh rơi vào cảnh Tử Củ, bị đuổi ra khỏi nhà.
- Công tử Củ là con vua Hy Công nước Tề. Hy Công chết, anh công tử Củ là Chư Nhi lên kế ngôi tức Tề Vương Công, chính sự rối nát bị Công tôn Vô Tri giết cướp ngôi. Bấy giờ Công tử Củ chạy sang nước Lỗ, em là công tử Tiểu Bạch chạy sang nước Cử. Vô Tri về sau bị Ung Lẫm giết để mưu việc đón công tử Củ về nước Lỗ về nối ngôi, nhưng công tử Tiểu Bạch được Bảo Thúc Nha hết lòng giúp sức nên đã về nước Tề trước và được lập làm vua tức Tề Hoàn Công. Tề Hoàn Công sai người nói với vua Lỗ giết công tử Củ rồi lấy vợ công tử Củ làm vợ mình
- Đông Chu Liệt quốc: Tề Hoàn Công sai Thấp Bằng vào cầu hôn với vua nhà Chu, đến năm sau vua nhà Chu sai Lỗ Trang Công làm chủ hôn, đem Vương Cỏ gã cho Tề Hoàn Công. Nhân có việc chủ hôn ấy, Tề và Lỗ lại giao hiếu với nhau